Jongeren lezen niet alleen minder literatuur, maar hun leesvaardigheid daalt ook al decennialang. Daarom is het stimuleren van diepgaand lezen in het onderwijs essentieel. Literaire teksten zijn daarvoor bij uitstek geschikt.
Mira Beukering heeft tijdens haar promotietraject aan de Vrije Universiteit Amsterdam de gespreksmethodiek Begeleid diep lezen ontwikkeld, met als doel het tekstbegrip van leerlingen in de bovenbouw van het vwo te verbeteren. Om literaire teksten goed te leren lezen, hebben leerlingen meer ondersteuning nodig dan leerlinggerichte benaderingen in het Nederlandse onderwijs doorgaans bieden. De docent speelt daarom binnen Begeleid diep lezen een grote rol door tijdens het lezen vragen te stellen over opvallende taalen verhaalelementen.
Middels het doorvragen worden leerlingen gestimuleerd tot een persoonlijke interpretatie van de tekst. Anders dan gebruikelijk in het onderwijs worden literaire begrippen als ‘metafoor’ en ‘leidmotief’ in deze methode niet expliciet genoemd. In plaats daarvan worden deze begrippen vertaald naar concrete vragen over de taal en het effect daarvan op de lezer.
Kenmerkend voor de methode is de centrale rol van de docent die de leeshouding gefaseerd aanleert: eerst door deze te demonstreren en vervolgens door met leerlingen van rol te wisselen. De methodiek is experimenteel getest met leerlingen in vier vwo 4-klassen en bleek effectief: leerlingen die deelnamen aan Begeleid diep lezen scoorden hoger op zowel literaire als zakelijke leesvaardigheid.